Ana səhifə / Məqalələr

Türkiyədə təhsil

Türkiye Bursları magistr təqaüdü 2027: şərtlər, sənədlər və müraciət qaydası

Müəllif: wellslove.com · Yenilənib: 25.10.2026 · 10 dəq oxuma · Redaksiya siyasəti · Metodologiya

Türkiyədə magistr təhsili almaq istəyən azərbaycanlı abituriyentlər üçün ən çox soruşulan suallardan biri budur: "Təhsil haqqını, yataqxananı və aylıq xərcləri dövlət ödəyən təqaüd varmı?" Cavab: bəli, belə proqram var və adı Türkiye Bursları (ingiliscə Türkiye Scholarships) proqramıdır. Bu, Türkiyə hökumətinin xarici ölkə vətəndaşları üçün təqdim etdiyi tam maliyyələşdirilən təqaüd proqramıdır və magistr səviyyəsi də onun əsas istiqamətlərindən biridir.

Bu məqalədə proqramın magistr təqaüdünün nələri verdiyini, müraciət şərtlərini, sənəd siyahısını, seçim mərhələlərini və Azərbaycandan müraciət edənlər üçün praktik məqamları ətraflı izah edirik. Məlumatların əsas hissəsi proqramın rəsmi saytına əsaslanır. Qəbul şərtləri, stipendiya məbləği və son tarixlər hər il dəyişə bilər, ona görə müraciətdən əvvəl rəsmi saytı mütləq yoxlayın.

Türkiye Bursları nədir?

Türkiye Bursları Türkiyə Cümhuriyyəti hökumətinin beynəlxalq tələbələr üçün təşkil etdiyi dövlət təqaüd proqramıdır. Proqram 1992-ci ildən fəaliyyət göstərir və onu Türkiyənin xaricdəki türklər və qohum icmalar üzrə qurumu (YTB) idarə edir. Proqramın məqsədi ölkələr arasında akademik əməkdaşlığı və insanlararası əlaqələri gücləndirməkdir.

Proqramın ən vacib üstünlüklərindən biri budur: təqaüd və universitetə yerləşdirmə birlikdə həll olunur. Yəni siz hər bir Türkiyə universitetinə ayrıca sənəd göndərmirsiniz. Ümumi müraciəti onlayn sistemdə təqdim edirsiniz, seçim komissiyası namizədləri qiymətləndirir və təqaüdçüləri uyğun universitet və ixtisaslara yerləşdirir. Rəsmi saytda proqramın associate (ikiillik), bakalavr, magistr və doktorantura səviyyələri üzrə təqaüdləri olduğu göstərilir. Bu məqalə yalnız magistr səviyyəsinə həsr olunub.

Magistr təqaüdü nələri əhatə edir?

Rəsmi səhifədə tam ştatlı təqaüdlərin əhatə dairəsi belə sadalanır:

• universitetə və ixtisasa yerləşdirmə;
• aylıq təqaüd (stipendiya);
• təhsil haqqının ödənilməsi;
• bir illik türk dili kursu;
• yaşayış (yataqxana);
• tibbi sığorta;
• təhsilin əvvəlində və məzun olarkən birdəfəlik təyyarə bileti.

Aylıq stipendiyanın məbləği səviyyəyə görə fərqlənir. Rəsmi səhifədə hazırda magistr təqaüdü üçün aylıq 9.500 Türkiyə lirəsi göstərilib. Bəzi universitet və təşkilat elanlarında 2026-cı il çağırışı üçün daha aşağı məbləğ (6.500 lirə) yazılıb, çünki məbləğ vaxtaşırı yenilənir. Bu fərq dəqiq mənbəyə baxmağın nə qədər vacib olduğunu göstərir: köhnə bloq və paylaşımlardakı rəqəmlərə yox, rəsmi saytdakı cari məlumata əsaslanın. Lira məzənnəsi də dəyişdiyi üçün məbləği manata çevirərkən müraciət günündəki məzənnəyə baxın.

Əhəmiyyətli bir məqam: magistr təqaüdü üçün təhsil müddəti ixtisasdan asılıdır. Adətən magistr proqramı iki ildir, buna isə bir illik türk dili hazırlığı əlavə olunur. Ümumi planlaşdırma zamanı bunu nəzərə alın: təqaüdə qəbul olunsanız, Türkiyədə qalma müddətiniz üç ilə yaxın ola bilər.

Kimlər müraciət edə bilər?

Rəsmi səhifədə magistr üçün əsas meyarlar belə göstərilir:

• Türkiyə vətəndaşı olmamaq. Türkiyə vətəndaşlığını hər hansı səbəblə itirmiş şəxslər də müraciət edə bilmir.
• Magistr üçün yaş həddi: 30 yaşdan kiçik olmaq.
• Magistr səviyyəsi üçün minimum akademik uğur: 75 faiz. Bu bakalavr diplomunun ümumi orta balına aiddir.
• Bakalavr təhsilini bitirmiş olmaq və ya cari tədris ilinin sonunda (avqustdan əvvəl) bitirəcək olmaq.
• Müraciət etdiyiniz səviyyədə hazırda Türkiyə universitetlərində təhsil almamaq.

Burada 75 faiz meyarı çox vaxt yanlış başa düşülür. Azərbaycan universitetlərində bəzi hallarda 100 ballıq, bəzi hallarda 5 ballıq sistem tətbiq olunub. Diplomunuzdakı balları faizə çevirmək lazım gələ bilər. Əgər orta balınız sərhəddədirsə, müraciətdən əvvəl rəsmi təlimatı və sistemdəki sahələri diqqətlə oxuyun və şübhə olarsa proqramın əlaqə kanallarına yazın.

Yaş həddi də vacibdir. "30 yaşdan kiçik" ifadəsi o deməkdir ki, müraciət ilində 30 yaşınız tamam olmamalıdır. Sərhəddə olan namizədlər sənədləri doldurmazdan əvvəl rəsmi qaydada doğum tarixinin necə hesablandığını yoxlamalıdır.

Hansı ixtisaslar və universitetlər mövcuddur?

Magistr və doktorantura səviyyələrində sosial elmlər, humanitar elmlər, təbiət elmləri və mühəndislik sahələrində müxtəlif proqramlar təklif olunur. Rəsmi səhifədə ayrıca vurğulanır ki, Türkiye Bursları səhiyyə elmləri sahəsində (məsələn, tibb, diş həkimliyi) magistr təqaüdü vermir. Bu sahələr üzrə təhsil almaq istəyirsinizsə, başqa maliyyə mənbələrinə baxmalısınız.

Bir də unutmayın: seçə biləcəyiniz universitet və ixtisaslar sizin təhsil keçmişinizə uyğun olaraq sistemdə avtomatik göstərilir. Siz yalnız sizə təqdim olunan siyahıdan seçim edə bilərsiniz. Yəni istədiyiniz hər universiteti və ixtisası seçmək mümkün olmaya bilər. Proqramın rəsmi saytında axtarış aləti var; müraciətdən əvvəl ora baxıb hansı proqramların sizə uyğun olduğunu öyrənin.

Çoxları İstanbulda oxumaq arzusundadır, çünki bu şəhərdə çoxsaylı universitet var. Lakin yerləşdirmə qərarını seçim komissiyası verir, buna görə də təkcə bir şəhərə bağlanmaq düzgün deyil. Müraciət zamanı seçiminizi şəhərə yox, ixtisasa, tədris dilinə və elmi rəhbərlərin tədqiqat istiqamətinə görə qurun. Ankara, İzmir, Konya, Trabzon və digər şəhərlərdə də güclü universitetlər fəaliyyət göstərir.

Tələb olunan sənədlər

Müraciət zamanı sənədlər onlayn sistemə yüklənir. Bütün səviyyələr üçün ümumi siyahı, rəsmi proqram materiallarına və tanınmış məlumat səhifələrinə əsasən, belədir:

1. Pasport və ya şəxsiyyət vəsiqəsi (etibarlı olmalıdır).
2. Son zamanlarda çəkilmiş fotoşəkil.
3. Bakalavr diplomu və ya müvəqqəti bitirmə arayışı (hələ bitirməmisinizsə).
4. Akademik transkript (qiymət cədvəli).
5. Milli imtahan nəticələri, əgər tətbiq olunursa.
6. Beynəlxalq imtahan nəticələri (məsələn, GRE, GMAT), əgər seçdiyiniz proqram tələb edirsə.
7. Dil sertifikatı (məsələn, IELTS və ya TOEFL), əgər seçdiyiniz proqram tələb edirsə.
8. Niyyət (motivasiya) məktubu.

Tədqiqat təklifi (research proposal) və yazı nümunəsi isə əsasən doktorantura və tədqiqat təqaüdləri üçün tələb olunur, magistr üçün adətən lazım deyil. Yenə də sistemdə sizə göstərilən siyahı əsas götürülməlidir, çünki tələblər ixtisasa görə dəyişə bilər.

Sənədlərin skan keyfiyyəti vacibdir: oxunaqlı, tam səhifəli və düzgün formatda olmalıdır. Diplom və transkriptin ingilis və ya türk dilində tərcüməsi, bəzi hallarda isə apostil və ya qanuniləşdirmə tələb oluna bilər. Bu məsələləri son günlərə saxlamayın, çünki Azərbaycanda rəsmi tərcümə və təsdiq prosesləri bir neçə həftə çəkə bilər.

Addım-addım müraciət qaydası

Müraciət tamamilə onlayn aparılır və rəsmi saytın xəbərdarlığına görə proqramla bağlı səlahiyyətli vasitəçi və ya agentlik yoxdur. Müraciət ödənişsizdir. Növbəti addımlar adətən belədir:

1. Rəsmi müraciət sistemində (TBBS) hesab yaradın. Ünvan: tbbs.turkiyeburslari.gov.tr.
2. Şəxsi və akademik məlumatlarınızı doldurun.
3. Seçim siyahısından universitet və ixtisas üstünlüklərinizi göstərin.
4. Niyyət məktubunuzu yazın.
5. Tələb olunan sənədləri yükləyin.
6. Müraciəti son tarixdən əvvəl yoxlayın və təqdim edin.

Müraciətdən sonra sistemdəki statusunuzu müntəzəm yoxlayın. Əlavə sənəd istənərsə, vaxtında cavab verin. Bütün yazışmalar üçün istifadə etdiyiniz e-poçt ünvanının aktiv olmasına əmin olun və spam qovluğunu da yoxlayın.

Seçim mərhələləri və müsahibə

Qiymətləndirmə bir neçə mərhələdən keçir: əvvəlcə texniki uyğunluq və sənəd yoxlanışı, sonra ekspert komissiyalarının akademik qiymətləndirməsi. Namizədlərin akademik və sosial uğurları, müraciət meyarlarına uyğunluğu nəzərə alınır. Uyğun namizədlər müsahibəyə dəvət olunur. Müsahibə bir çox ölkədə elektron formada və ya Türkiyənin diplomatik nümayəndəliyində keçirilir. Tanınmış tələbə resurslarında müsahibənin təxminən 15–30 dəqiqə çəkdiyi və akademik biliklərə, karyera məqsədlərinə və Türkiyədə oxumaq motivasiyasına yönəldiyi qeyd olunur.

Müsahibədə ən çox rast gəlinən suallar bunlardır:

• Niyə məhz bu ixtisası seçmisiniz?
• Magistr təhsilindən sonra nə etməyi planlaşdırırsınız?
• Niyə Türkiyəni seçmisiniz və ölkəniz üçün nə faydası olacaq?
• Bakalavr təhsilinizdəki ən güclü layihəniz hansı olub?

Cavablarınızı əvvəlcədən hazırlayın, amma əzbərdən danışmayın. Komissiya səmimiliyi və konkret məqsədi qiymətləndirir. Dəqiq nəticə təqvimi hər il yenilənir, ona görə rəsmi təqvim səhifəsini izləyin.

Müraciət təqvimi

Rəsmi səhifədə göstərilir ki, tam ştatlı proqramlara müraciət hər il 10 yanvar–20 fevral aralığında qəbul olunur. 2026-cı il çağırışı da məhz bu tarixlərdə keçirilib. 2027-ci il çağırışı üçün dəqiq tarixlər məqalənin hazırlandığı vaxt (oktyabr 2026) rəsmi şəkildə elan olunmamışdı, ona görə tarixləri təxmini plan kimi qəbul edin və yanvar ayında rəsmi saytı yoxlayın.

Bu cədvəl dəqiq vədi deyil, yalnız planlaşdırma üçündür. Əgər sənədlərinizi payızda hazırlamağa başlasanız, yanvarda stress yaşamazsınız.

Üstünlük (Merit) təqaüdü

Rəsmi səhifədə ayrıca Üstünlük Təqaüdü Proqramı da var. Bu proqram yüksək akademik nəticələri olan beynəlxalq tələbələr üçün nəzərdə tutulub və təqaüdçüyə adi təqaüdün iki misli məbləğində aylıq stipendiya verilir. Magistr səviyyəsi üçün göstərilən meyarlar bunlardır:

• bakalavr diplomunun orta balı: 90 faiz;
• akademik qabiliyyət imtahanı: ALES (mühəndislik ixtisasları üçün kəmiyyət üzrə 80, elm ixtisasları üçün 75, digərləri üçün bərabər çəki üzrə 75) və ya GRE (mühəndislik üçün kəmiyyət üzrə 155, digərləri üçün 153);
• xarici dil: TOEFL iBT üzrə 90 və ya IELTS üzrə 7.0.

Bu meyarlar çox yüksəkdir. Əgər diplomunuz əla qiymətlərlədirsə və beynəlxalq imtahanlara hazırlaşmısınızsa, bu imkanı nəzərə almağa dəyər. Əks halda adi təqaüd də tam maliyyələşdirmə baxımından çox cəlbedicidir.

Azərbaycanlı namizədlər üçün praktik məqamlar

Azərbaycan və türk dilləri bir-birinə çox yaxındır. Bu, bir illik türk dili kursunda böyük üstünlükdür, çünki namizədlər dil mühitinə daha tez uyğunlaşır. Bununla belə, akademik türk dili gündəlik danışıqdan fərqlənir. Elmi terminlər, məruzə və esse yazmaq ayrıca məşq tələb edir.

İkinci məqam diplomunuzun tanınmasıdır. Rəsmi səhifədə namizədlərə müraciətdən əvvəl seçdikləri sahənin öz ölkələrindəki ekvivalentliyini və etibarlılığını yoxlamaq tövsiyə olunur. Əgər bakalavr ixtisasınız magistr proqramının tələb etdiyi bazaya uyğun deyilsə, sistem sizə həmin proqramı göstərməyəcək.

Üçüncü məqam: tədris dili. Türkiyə universitetlərində həm türkcə, həm də ingiliscə proqramlar var. İngilis dilində oxuyacaqsınızsa, dil bilik sənədi (IELTS, TOEFL və ya universitetin qəbul etdiyi digər imtahan) lazım ola bilər. Seçdiyiniz proqramın dil tələbini sistemdə yoxlayın.

İstanbulda yaşayış və təhsil

İstanbul Türkiyənin ən böyük şəhəri və elm, mədəniyyət və iş mərkəzidir. Tələbə üçün üstünlükləri geniş kitabxana şəbəkəsi, beynəlxalq konfranslar, çoxsaylı praktika və karyera imkanlarıdır. Çətinliyi isə şəhərin böyüklüyü ilə bağlıdır: nəqliyyatda uzun vaxt itirmək, kirayə qiymətlərinin yüksək olması və yaşayış xərclərinin digər şəhərlərdən çox olması mümkündür.

Təqaüdçülər üçün yataqxana təmin olunur, amma yataqxananın harada yerləşdiyi və şərtləri universitetdən asılıdır. Tələbə kartı ilə ictimai nəqliyyatda güzəştlər olur. Təqaüdün xərclərinizi nə dərəcədə örtəcəyini yaşadığınız şəhərə görə qiymətləndirin və ilk aylar üçün kiçik bir ehtiyat vəsait hazırlayın. İlk təqaüd ödənişi gec gələ bilər, ona görə təcili xərclər üçün ehtiyat saxlamaq faydalıdır.

Motivasiya (niyyət) məktubunu necə yazmalı?

Niyyət məktubu müraciətin ən vacib hissələrindən biridir, çünki elə hallar olur ki, qiymətləndirmə sənədlərlə yanaşı bu məktubun məzmununa əsaslanır. Məktub 3–4 abzasdan ibarət olmalıdır:

1. Giriş: kim olduğunuzu, nə oxuduğunuzu və nə üçün müraciət etdiyinizi qısa yazın.
2. Akademik keçmiş: bakalavr təhsilinizdəki konkret layihələr, tədqiqatlar, diplom işi və təcrübə.
3. Seçilən proqramla əlaqə: niyə məhz bu ixtisas və niyə Türkiyə.
4. Gələcək plan: təhsildən sonra Azərbaycanda və ya regionda necə fayda verəcəksiniz.

Ümumi, hamıya yarayan cümlələrdən qaçının. "Mən dünyanı dəyişmək istəyirəm" kimi ifadələrin yerinə konkret məqsəd yazın. Məsələn: "Logistika sahəsində bakalavr diplom işimdə Bakı limanı üzrə yük axınlarını təhlil etmişəm və magistrda təchizat zəncirinin optimallaşdırılmasını dərindən öyrənmək istəyirəm." Belə cümlə komissiyaya sizin real maraq və hazırlığınızı göstərir.

Məktubu yazandan sonra həm dil, həm də məzmun baxımından yoxlayın. Mətni özünüz yazın, hazır şablonları köçürməyin. Komissiya eyni ifadələrlə dolu yüzlərlə məktub oxuyur.

Ən çox edilən səhvlər

• Rəsmi sayt əvəzinə vasitəçilərə, "agentlik" və ya tanışlıq vasitəsilə müraciətə pul vermək. Proqram ödənişsizdir.
• Son günə qədər gözləmək. Sistem yüklənə, sənədlər tamamlanmaya bilər.
• Bal çevrilməsini səhv hesablamaq və ya şərti səhv anlamaq.
• Çox ümumi və kopyalanmış niyyət məktubu.
• Seçim siyahısında yalnız bir məşhur şəhər və ya bir ixtisas göstərmək.
• Sənədləri tam oxunmayan keyfiyyətdə yükləmək.
• Köhnə mənbələrdəki məbləğ və tarixlərə güvənmək.

Təqaüdü qazandıqdan sonra nə olur?

Seçilən namizədlər nəticə barədə rəsmi bildiriş alır, sonra gediş hazırlığı başlayır: viza və ya qalma icazəsi sənədləri, uçuş bileti, yataqxana və ilk aylar üçün plan. Türkiyəyə çatdıqdan sonra bir illik türk dili kursu başlayır, ardınca magistr proqramına keçid olur. Hər mərhələdə təqaüd şərtlərinə (davamiyyət, uğur səviyyəsi) əməl etmək lazımdır, çünki təqaüd müəyyən şərtlər pozulduqda dayandırıla bilər. Bu şərtlər rəsmi "Təqaüd prosedurları" səhifəsində yazılıb və qəbul olunsanız onları diqqətlə oxumalısınız.

Tez-tez verilən suallar

Müraciət ödənişlidirmi?

Xeyr. Rəsmi mənbələrə görə müraciət ödənişsizdir və bu işdə səlahiyyətli vasitəçi yoxdur.

Türk dilini bilmək məcburidirmi?

Türk dilini bilmək məcburi deyil, çünki təqaüd bir illik dil kursunu əhatə edir. Lakin ingiliscə proqram seçirsinizsə, dil sertifikatı lazım ola bilər.

GPA 75 faizdən azdırsa müraciət etmək olarmı?

Magistr üçün rəsmi minimum 75 faizdir. Bu şərti ödəmirsinizsə, sistem müraciətə icazə verməyə bilər.

Müraciət etdikdən sonra universiteti özüm seçə bilərəmmi?

Siz müraciətdə üstünlüklərinizi göstərirsiniz, amma son yerləşdirmə qərarını seçim komissiyası verir.

Təqaüd başqa maliyyə ilə birləşdirilə bilərmi?

Təhsil haqqı təqaüdlə örtüldüyü üçün ikinci tam təhsil təqaüdü adətən məntiqli deyil. Konkret məsələ üçün rəsmi proqramla əlaqə saxlayın.

Nəticə

Türkiye Bursları magistr təhsili almaq istəyən azərbaycanlılar üçün ən güclü və dolğun maliyyələşdirmə imkanlarından biridir. Tam təhsil haqqı, yataqxana, aylıq stipendiya, sığorta və türk dili kursu birlikdə təqdim olunur. Uğurun əsas şərtləri bunlardır: rəsmi qaydaları vaxtında öyrənmək, sənədləri yanvardan əvvəl hazırlamaq, güclü niyyət məktubu yazmaq və yalnız rəsmi sayta güvənmək.

Hazırlığa başlamaq üçün CV yaradıcısı ilə akademik CV-nizi səliqəyə salın, ATS yoxlayıcısı ilə mətnin oxunaqlılığını yoxlayın, ROI kalkulyatoru ilə təhsil investisiyasını qiymətləndirin. Digər Avropa və region təqaüdləri ilə müqayisə etmək üçün Stipendium Hungaricum, Erasmus Mundus və xaricdə təhsil üçün ən yaxşı 10 ölkə məqalələrinə baxın. Rəsmi müraciət və təqvim üçün Türkiye Bursları saytına və müraciət sisteminə müraciət edin.

Məlumat xarakterlidir. Qəbul şərtləri, son tarixlər, təqaüd məbləğləri və proqram siyahıları hər il dəyişə bilər; müraciətdən əvvəl rəsmi mənbələri yoxlayın. Səhv görsəniz, bizə yazın.